در روزهای سوزان تابستانی که رکوردهای گرمای بیسابقهای را به ثبت میرسانیم و با توجه به تشدید بحران گرمایش جهانی، انتظار میرود این شرایط در آینده تشدید شود. این تغییرات اقلیمی نه تنها بر محیطزیست تأثیر میگذارد، بلکه بر عملکرد ماشینها و خودروها نیز اثرگذار است. گرما و حرارت شدید علاوه بر پیامدهای زیستمحیطی، فشار قابل توجهی بر اجزای خودرو وارد کرده و خطر داغ شدن موتور را افزایش میدهد.
خوشبختانه خودروهای امروزی با در نظر گرفتن شرایط سخت آب و هوایی طراحی و تولید میشوند و سیستمهای خنککننده قدرتمندی دارند. با این حال، در برخی موارد ممکن است دمای موتور خودرو افزایش یابد. در این مقاله قصد داریم روشهایی را برای خنک نگه داشتن موتور خودرو در روزهای گرم تابستان به شما آموزش دهیم.
چک کردن منظم مقدار مایع خنککننده
نگهداری و سرویس دورهای خودرو، عاملی حیاتی برای تضمین کارایی و طول عمر آن است. با وجود این، بسیاری از رانندگان به این موضوع کمتوجهی کرده و تنها یک یا دو بار در سال خودرو خود را به تعمیرگاه میسپارند. یکی از مهمترین بخشهای سرویس دورهای، بررسی منظم سطح مایع خنککننده موتور است. این مایع نقش کلیدی در جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای موتور و عملکرد بهینه آن ایفا میکند.در بحث داغ شدن موتور، ضدیخ و روغن موتور دو عامل اساسی هستند. ضدیخ یا همان مایع خنککننده بهطور مستقیم بر کارایی سیستم خنککننده تأثیرگذار است و به همین دلیل باید بهصورت مرتب چک شود. روغن موتور نیز نقش مهمی در خنک نگه داشتن موتور ایفا میکند، زیرا با روانکاری قطعات و کاهش اصطکاک، به دفع حرارت ناشی از کارکرد موتور کمک شایانی میکند. کمبود روغن موتور باعث افزایش اصطکاک و در نتیجه افزایش دما در برخی قطعات میشود. همچنین، استفاده از روغن موتور بیکیفیت و کثیف به دلیل کاهش خاصیت روانکاری و ویسکوزیته پایین، میتواند به موتور آسیب برساند.
بنابراین، علاوه بر بررسی سطح ضدیخ، همیشه باید سطح روغن موتور را نیز کنترل کرد.
بیشتر بخوانید : چندعلت که خرابی دینام خودرو را نشان میدهند
بررسی سیستم خنککننده
یکی از روشهای مؤثر برای حفظ دمای مناسب موتور خودرو، نظارت مداوم بر سیستم خنککننده است. این سیستم با انتقال حرارت از موتور، نقش حیاتی در جلوگیری از افزایش بیش از حد دمای آن ایفا میکند. اجزای اصلی تشکیلدهنده این سیستم شامل رادیاتور، مایع خنککننده، پمپ آب، ترموستات و سایر قطعات مرتبط است که در مقالات پیشین پدال به تفصیل به نقش هر یک پرداخته شده است. بروز مشکل در هر یک از این قطعات، به طور مستقیم بر توانایی سیستم در خنککاری موتور تأثیر گذاشته و لذا بررسی دورهای و منظم آن از اهمیت ویژهای برخوردار است.
رانندگی معمولی و عدم فشار آوردن به موتور
برای پیشگیری از افزایش بیش از حد دمای موتور در روزهای گرم تابستان، باید با خودرو با ملایمت رفتار کرد. در این فصل، سفرهای طولانی با خودروهایی که سرنشین و بار زیادی را حمل میکنند، بسیار رایج است. همچنین، برخی رانندگان عادت دارند با دور موتور بالا رانندگی کنند که این امر فشار زیادی بر موتور وارد میکند. این شرایط میتواند سیستم خنککننده خودرو را تحت فشار قرار داده و در نهایت منجر به جوش آوردن موتور شود. بنابراین، رانندگی با دور موتور مناسب و پرهیز از دور موتورهای بالا، یکی از بهترین راهها برای جلوگیری از این مشکل است. علاوه بر این، کارکرد طولانی مدت موتور درجا، به ویژه در هوای گرم، میتواند باعث افزایش دمای موتور شود.
بیشتر بخوانید : بهترین ماشین تا ۳ میلیارد تومان در بازار
روشن کردن بخاری
اگر متوجه شدید موتور خودرو بیش از حد گرم شده است، میتوانید سیستم گرمایش را فعال کنید تا دمای موتور کاهش یابد. این روش ممکن است در خودروهایی که ترموستات آنها دچار مشکل شده یا رادیاتورشان گرفتگی دارد، تا حدی مؤثر واقع شود؛ زیرا سیستم گرمایش نیز به نوعی یک رادیاتور کوچکتر است که به افزایش ظرفیت خنککاری موتور کمک میکند. البته روشن کردن بخاری زمانی که پمپ آب (واترپمپ) از کار افتاده باشد، فایدهای نخواهد داشت؛ چرا که در این حالت، جریان مایع خنککننده در سیستم مختل شده است.
پارک خودرو و خاموش کردن موتور
در برخی موارد، کاهش سرعت یا روشن کردن بخاری قادر به کاهش دمای موتور نخواهد بود. این اتفاق معمولاً زمانی رخ میدهد که پمپ آب خراب شده، سطح مایع خنککننده پایین آمده یا مشکلاتی همچون گرفتگی رادیاتور، خرابی ترموستات و نشتی در سیستم خنککننده وجود داشته باشد. در چنین شرایطی، بهترین اقدام توقف در مکانی امن و خاموش کردن موتور است. البته پس از خاموش کردن موتور، سوئیچ را در حالت روشن (ON) قرار دهید تا فن رادیاتور به کار خود ادامه داده و به خنک شدن موتور کمک کند. پس از گذشت چند دقیقه، کاپوت را باز کنید تا هوای گرم به سرعت از موتور خارج شود. توجه داشته باشید که در این شرایط، دستکاری سیستم خنککننده بسیار خطرناک است، زیرا مایع خنککننده تحت فشار زیاد و با دمای بالایی قرار دارد. به هیچ وجه سعی نکنید در رادیاتور را باز کنید، زیرا ممکن است مایع داغ با فشار زیادی به بیرون پرتاب شده و باعث سوختگی شود. پس از آنکه موتور کاملاً سرد شد، در رادیاتور را باز کرده و آب مقطر و مایع خنککننده را به آن اضافه کنید. سپس، موتور را روشن کرده و اجازه دهید تا به دمای کارکرد نرمال برسد. اگر دمای موتور در محدوده مجاز باقی ماند، میتوانید با سرعت کم به حرکت خود ادامه دهید، اما همواره دمای موتور را تحت نظر داشته باشید.
استفاده از افزودنیهای مایع خنککننده
این مواد، در حالی که آسیبی به سیستم خنککننده خودرو وارد نمیکنند، توانایی آن را در خنکسازی موتور افزایش میدهند و ممکن است برای خودروهای پرقدرت مفید باشند. این افزودنیها با کاهش کشش سطحی مایع خنککننده عمل میکنند؛ به عبارت دیگر، حبابهای ریز موجود در مایع را از بین میبرند و تماس مایع با قطعات را بهبود میبخشند. نتیجه این امر، کاهش دمای قطعات حساس مانند سر سیلندر است. علاوه بر این، برخی از این افزودنیها حاوی مواد ضد خوردگی هستند که عمر مفید قطعات فلزی مانند رادیاتور، پمپ آب و بلوک سیلندر را افزایش میدهند. با این حال، برای استفاده از این افزودنیها، حتماً باید از آب مقطر استفاده شود.
به کار بردن رادیاتور بزرگتر
در خودروهای معمولی، نصب رادیاتوری بزرگتر معمولاً ضروری نیست؛ زیرا شرکت سازنده خودرو، ظرفیت سیستم خنککننده را متناسب با نیازهای موتور طراحی کرده است. اما هنگامی که موتور خودرو دستخوش تغییراتی میشود تا قدرت بیشتری تولید کند، گرمای تولید شده نیز افزایش مییابد و ممکن است سیستم خنککننده موجود قادر به دفع این مقدار گرما نباشد. در چنین شرایطی، نصب رادیاتوری بزرگتر میتواند مفید باشد؛ زیرا سطح تماس بیشتری با هوا داشته و در نتیجه، سرعت خنکسازی موتور را افزایش میدهد. البته، بزرگتر شدن رادیاتور، وزن خودرو را بیشتر کرده و بر هندلینگ، مصرف سوخت و آیرودینامیک خودرو تأثیر منفی میگذارد. بنابراین، استفاده از رادیاتور بزرگتر تنها در مواردی که به طور قطع نیاز به آن احساس شود، توصیه میشود.
استفاده از خنک کن روغن مناسب
خنککن روغن به طور استاندارد در اکثر خودروهای امروزی وجود ندارد، اگرچه در برخی مدلها، به ویژه خودروهایی با گیربکس خودکار، میتوان آن را یافت. با این حال، با افزایش محبوبیت موتورهای کوچک با توربوشارژر، استفاده از خنککن روغن رایجتر شده است. مشابه رادیاتور بزرگتر، خنککن روغن نیز میتواند برای خودروهای پرقدرت و تیون شده بسیار مفید باشد. این قطعه با کاهش دمای روغن، به طور مؤثری به خنکسازی قطعات حیاتی مانند پیستون و رینگ پیستون کمک میکند. در نتیجه، خطر گرم شدن بیش از حد موتور کاهش یافته و عمر قطعات نیز افزایش مییابد.
استفاده از واترپمپ با کیفیت بالاتر
یکی دیگر از روشهای کاهش دمای موتور در هوای گرم، استفاده از پمپ آب قویتر است. این قطعه با افزایش سرعت گردش مایع خنککننده در سیستم خنککاری خودرو عمل میکند. البته، نصب پمپ آب قویتر بیشتر در خودروهای اسپورت و تقویت شده کاربرد دارد. این قطعه با جلوگیری از ایجاد حباب در سیستم، کارایی سیستم خنککاری را بهبود میبخشد. همچنین، فشار بالای ایجاد شده توسط پمپ آب قویتر، جریان بهینه مایع خنککننده را تضمین میکند.
استفااده از اگزوز با پوشش سرامیکی
یکی از روشهای مؤثر برای کاهش دمای موتور خودرو در هوای گرم، استفاده از پوششهای سرامیکی یا پوششهای حرارتی ویژه بر روی سیستم اگزوز است. این پوششها به عنوان یک عایق حرارتی عمل کرده و مانع انتقال حرارت از اگزوز به سایر بخشهای موتور میشوند. همانطور که میدانید، منیفولد اگزوز به دلیل خروج گازهای داغ از موتور، دمای بسیار بالایی دارد. پوششهای سرامیکی با کاهش دمای منیفولد و سایر قطعات اگزوز، به سیستم خنککننده خودرو کمک شایانی میکنند. البته، نباید انتظار معجزهآسایی از این پوششها داشت. علاوه بر مزایای ذکر شده، این پوششها باعث افزایش عمر مفید لولهها و اتصالات اگزوز شده و از خوردگی آنها جلوگیری میکنند.
