دکترای تخصصی فیزیولوژی دام و طیور با رد شایعات درباره مرغهای هورمونی این موضوع را به عنوان یک دروغ بزرگ قرن تلقی میکند که برخی افراد ناآگاه به آن اعتقاد دارند. او به مسئله مهم استفاده بیش از حد از آنتیبیوتیک در مرغها به عنوان محرک رشد اشاره کرده و تاکید کرده است که مصرف طولانیمدت این مرغها باعث مقاومت بدن در برابر آنتیبیوتیک میشود.
دکتر حمیدرضا خدایی، استادیار دانشگاه آزاد اسلامی، در گفتوگو با خبرنگار سلامت نیوز درباره شایعه مرغهای هورمونی، با بیان اینکه مرغهای هورمونی بزرگترین دروغ قرن است، گفت: “در سیستمهای پرورشی طیور، حداقل سه نوع پرورش مرغ وجود دارد. یک نوع پرورش مرغهای گوشتی است که به لطف پیشرفت در اصلاح نژاد و تغذیه مناسب، حداکثر دو ماه طول میکشد تا مرغها رشد کنند و باید توجه شود که این مرغها و خروسها اصلاً به سن بلوغ نمیرسند. این نوع مرغها برای مصرف به بازار عرضه میشوند. دسته دوم مرغهای تخمگذار هستند که از تخم مرغ آنها استفاده میکنیم. دسته سوم مرغهای لاین (یا اجداد) هستند که از این نوع مرغها جوجهکشی میکنیم و اصلاً به چرخه خوراک ما وارد نمیشوند (و ممکن است از گوشت آنها در صنایع غذایی مانند سوسیس و کالباس استفاده شود).”
وی در ادامه گفت: “ما به عنوان مصرفکننده فقط از مرغها یا خروسهای گوشتی استفاده میکنیم. برای اینکه این نوع مرغها در دوره پرورش ۴۲ روزه به خوبی رشد کنند، پرورشدهندگان طیور اقداماتی را انجام میدهند؛ که یکی از آنها استفاده از محرکهای رشد مانند آنتیبیوتیکها است، اما باید گفت هورمون به هیچ عنوان در پرورش مرغ مورد استفاده قرار نمیگیرد .
دلایل عدم استفاده از هورمون در صنعت طیور

دلایل عدم استفاده از هورمون در صنعت طیور
وی در توضیح بیشتر درباره دلایل عدم استفاده از هورمون در صنعت طیور، گفت: “اولین دلیل این است که این کار اقتصادی نیست. ما نمی توانیم به عنوان مثال یک گله ۱۰۰ هزار تایی مرغ داشته باشیم و به هرکدام از آنها هورمون تزریق کنیم؛ چرا که هورمون بسیار پرهزینه است. همچنین، با توجه به اصلاح نژاد و تغذیه مناسب و استفاده از برخی محرکهای رشد گیاهی بیآسیب، مشکل رشد مرغها حل شده است، بنابراین پرورشدهندگان مرغ به استفاده از روش گرانبها مانند تزریق هورمون نیازی ندارند. بنابراین به اطمینان میگویم که هیچگونه هورمونی در صنعت طیور استفاده نمیشود. با این حال، ممکن است در بخشهای دیگر صنعت دامپروری مانند پرورش دام بزرگ از هورمون استفاده شود.”
وی خاطرنشان کرد: “در پرورش مرغهای گوشتی، به عبارتی مرغهایی که گوشتشان مورد استفاده قرار میگیرد، هورمون استفاده نمیکنیم. دلیل آن این است که اصلاح نژاد مشکل رشد مرغها را قبلاً حل کرده است و مرغها در مدت زمان ۴۲ تا ۵۰ روز به بازار مصرف میرسند. همچنین، هزینه بالای هورمون باعث میشود که صنعت دامپروری از استفاده از هورمون در پرورش مرغهای گوشتی خودداری کند.”
وی درباره مصرف مرغهای با وزن متوسط گفت: “پیشتر فرهنگ تغذیهای ایرانیان به این صورت بود که فکر میکردند هرچه مرغ وزن بیشتری داشته باشد، بهتر است. اما خوشبختانه در حال حاضر مصرف مرغهای با وزن ۲ کیلوگرم در بین مردم رایج شده است که این مسئله بسیار هم خوب است. به طور کلی، مرغهای هم وزن نشاندهندهی مدیریت مناسب و یکپارچگی پرورشدهنده است.”
| بیشتر بخوانید :چگونه ژل مانیکور ضعیف میتواند باعث مشکلات سلامتی مادامالعمر شود؟ |
عوارض مصرف آنتی بیوتیک در پرورش مرغ
وی تاکید کرد: “مرغهای هورمونی دروغ بزرگ قرن در صنعت طیور ایران است، اما متأسفانه استفاده از آنتیبیوتیک در پرورش مرغها برای رشد بیشتر، متداول و هدف برخی مرغداران است. این پرورشدهندگان از آنتیبیوتیکها به عنوان محرک رشد مرغها استفاده میکنند. البته برخی مرغداران ادعا میکنند مرغ سبز تولید میکنند و در جیره غذایی مرغهایشان آنتیبیوتیک نیست، و ما به دلیل خصوصیات ظاهری، وزن و رشد یکنواخت این مرغها اصل را بر صحت گفتههایشان میگذاریم.”
وی درباره عوارض مصرف آنتیبیوتیک در پرورش مرغ برای بدن انسان گفت: “وقتی بیماری عفونی میگیریم و به پزشک مراجعه میکنیم، برای ما آنتیبیوتیک تجویز میشود و به مصرف کامل آنتیبیوتیک توصیه میشود. ما این دوز را دوز درمانی میگوییم، که عفونتهای باکتریایی بدن ما را به صورت کامل از بین میبرد. وقتی در پرورش مرغها از آنتیبیوتیک استفاده میشود، آنتیبیوتیکهایی که از طریق گوشت مرغ وارد بدن مصرفکنندگان میشوند، دوز درمانی نیستند؛ بلکه یک دوز ضعیفی هستند که ممکن است مقاومت ایجاد کنند.”
وی افزود: “یک زمانی اگر بیمار به دلیل سینوزیت به پزشک مراجعه میکرد و پزشک یک آنتیبیوتیک ساده برای بیمار تجویز میکرد و بیمار بهبود پیدا میکرد، اما بعد از یک مدت که دوباره بیماری فرد عود میکند، باید آنتیبیوتیک قویتری برای فرد تجویز شود. این چرخه به طور مداوم تکرار میشود. البته قطع به قطع نمیتوانم این را بگویم، اما شاید یکی از دلایل سخت شدن درمان با آنتیبیوتیک، علاوه بر تجویز غیراصولی آنتیبیوک استفاده غیر قانونی از آنتیبیوتیک در کشور ما به معنای استفاده از محصولاتی است که ممکن است حاوی مقادیر کمی آنتیبیوتیک باشند؛ به همین دلیل استفاده از آنتیبیوتیک در مرغها برای مصرفکنندهها خطرناک است.”
مصرف گردن و بال مرغ ممنوع است؟

مصرف گردن و بال مرغ ممنوع است؟
وی درباره اعتقاد عمومی مردم درباره عدم استفاده از گردن یا بال مرغ به دلیل تزریق واکسن، گفت: “اجزایی که پوست به استخوان نزدیک می شود هم طبقات عروق بیشتری دارند و ممکن است دارای تجمع چربی باشند. همچنین، طبق دیدگاه عمومی، ممکن است تجمع هورمونها در این بخشها بیشتر باشد. این باور را در افراد ایجاد می کند که مصرف قسمتهای نزدیک به استخوان، مانند گردن یا بال مرغ، ممکن است مضر باشد. البته گفتن این موضوع اشتباه است، زیرا در این قسمتهای مرغ، تجمع چربی بیشتری داریم. احتمالاً توصیه عدم مصرف این بخشها به دلیل وجود عروق خونی و لنفاوی و چربیها میباشد. همچنین باید توضیح دهم که محل تزریق واکسن در طیور، گردن و بال نیست؛ بلکه در ماهیچههای با ضخامت است. همچنین بعضی از واکسنها در واقع به صورت خوراکی استفاده میشوند.”
وی افزود: “میگویند هورمون در بال و گردن مرغ تجمع میکند، اما این ادعا در پرورش مرغهای گوشتی صحیح نیست، زیرا مرغان گوشتی هیچگاه به بلوغ جنسی نمیرسند که بتوانند هورمونهای جنسی را در این قسمتها ذخیره کنند. مرغان تقریباً تا چهار ماهگی به بلوغ میرسند و ما آنها را در دو ماه زیر به بازار عرضه میکنیم. بنابراین، ما مرغانی را مصرف میکنیم که به بلوغ جنسی نرسیدهاند و قادر به تولید هورمون در قسمتهای بال و گردن نیستند. بنابراین، این موضوع را قطعی رد میکنم.”
| بیشتر بخوانید :نکات طلایی داشتن پوست زیبا و مراقبت از پوست |
مرغ هایی که دچار خون مردگی شده اند را می توان مصرف کرد؟
وی درباره مصرف گوشت مرغهای دچار خونریزی یا کبودی، گفت: “مصرف آن هیچ مشکلی ندارد. دلیل کبودی این است که رگی پاره شده و خون به زیر پوست مرغ رفته است. البته بدون شک این موضوع تأثیری بر روی قابلیت پذیرش مصرف مرغ در بازار دارد.”
وی تأکید کرد: “چیزی به نام مرغ هورمونی وجود ندارد و این فقط یک بازاریابی است و متأسفانه افراد بیاطلاع به این موضوع پیچیده میشوند. باید افراد را هدایت کنیم تا در زمینه تخصصی خودشان صحبت کنند. من اجازه ندارم در حوزه پزشکی دخالت کنم، همچنین صنایع غذایی نیز اجازه ندارند در حوزه دامپروری و دامپزشکی دخالت کنند. دامپروران هم اجازه ندارند به حوزه صنایع غذایی وارد شوند. در واقع همه در یک کار مشترک فعالیت میکنند و هدف آن رساندن محصول سالم به مصرفکننده است.”
وی در پایان گفت: “صفحات اینستاگرام و فضای مجازی پر از اطلاعات نادرست هستند، به عنوان مثال در مورد خواص قهوه، یک روز ممکن است بگویند قهوه مفید است و روز دیگر بگویند ضرر دارد. این تناقضات ممکن است به دلیل استفاده نادرست از روشهای آماری در تحقیقات باشد. ما با یک سردرگمی آماری در بعضی از مطالعات علوم پزشکی و تجربی روبرو هستیم، در واقع فقط یک ارتباط را مشاهده میکنیم و یک ضریب را به دست میآوریم. در حالی که باید توانایی داشته باشیم که وقتی یک ارتباط را مشاهده میکنیم، آن را به علمی بودن براساس منابع و منابع معتبر توجیه کنیم.”

