تب دنگی یک بیماری ویروسی است که توسط پشههای آلوده از نوع Aedes aegypti و Aedes albopictus منتقل میشود. این بیماری به طور گسترده در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری جهان شیوع دارد، بهخصوص در آسیای جنوب شرقی، اقیانوسیه، آمریکای لاتین و آفریقا. تب دنگی میتواند به اشکال مختلفی از جمله تب دنگی خفیف تا تب دنگی شدید (که به آن دنگی شوک سندروم یا سندروم شوک دنگی هم گفته میشود) ظاهر شود.با مجله آنلاین همراه باشید .
راههای انتقال بیماری تب دنگی
راههای انتقال بیماری تب دنگی
ویروس دنگی از طریق روشهای مختلفی به افراد منتقل میشود. مهمترین روش انتقال آن وجود پشههای آئدس است. در این بخش به راههای مختلف انتقال این بیماری اشاره شده است.
انتقال از طریق نیش پشه
ویروس دنگی از طریق نیش پشههای آئدس به انسان منتقل میشود. این پشهها با نیش زدن فرد مبتلا به تب دنگی، ویروس را درون بدن خود ذخیره و تکثیر میکنند. سپس با نیش زدن سایر افراد، بیماری را به آنها منتقل میکنند. عوامل مختلفی مانند نوسانات دمایی روزانه و میزان غلظت ویروس درون پشه میتوانند زمان انتقال ویروس توسط این حشره را تغییر دهند. پشههای آئدس میتوانند تا پایان عمر خود ناقل ویروس تب دنگی باشند. ممکن است فردی به این ویروس مبتلا باشد اما علائمی نداشته باشد. با این حال، پشهها با نیش زدن این افراد ویروس را درون خود ذخیره میکنند.
بیشتر بخوانید : ورزش SNPE چیست و چه فوایدی برای بدن دارد؟
انتقال از طریق مادر
ویروس تب دنگی ممکن است از مادر باردار به فرزندش منتقل شود. ابتلای مادر باردار به این ویروس ممکن است باعث زایمان زودرس، وزن کم نوزاد هنگام تولد و مشکلات جنینی شود.
انتقال از طریق فرآوردههای خونی
انتقال از طریق فرآوردههای خونی
در برخی موارد، ویروس دنگی از طریق فرآوردههای خونی، اهدای عضو و انتقال خون به سایر افراد منتقل میشود.
علائم تب دنگی
علائم تب دنگی معمولاً ۴ تا ۱۰ روز پس از گزیدگی توسط پشه آلوده ظاهر میشوند و میتوانند شامل موارد زیر باشند
- تب بالا(تا ۴۰ درجه سانتیگراد)
- سردرد شدید
- درد پشت چشمها
- درد شدید عضلانی و مفصلی (به همین دلیل به آن “تب استخوانشکن” هم گفته میشود)
- خستگی شدید
- تهوع و استفراغ
- بثورات پوستی (ممکن است چند روز پس از شروع تب ظاهر شود)
علائم تب دنگی شدید
در برخی موارد، تب دنگی میتواند به یک وضعیت شدیدتر تبدیل شود که خطرناک است و نیاز به مراقبتهای فوری پزشکی دارد. این وضعیت شامل موارد زیر است
- خونریزی شدید(مانند خونریزی بینی، لثهها، خونریزی زیر جلدی)
- آسیب به ارگانها
- نشت پلاسما )مایعات از رگها خارج میشوند و به بافتها نشت میکنند(
- کاهش فشار خون (سندروم شوک دنگی)
بیشتر بخوانید : چگونه چشمان سالمی داشته باشیم؟
چگونه از ابتلا به تب دنگی جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از ابتلا به تب دنگی، مهمترین اقداماتی که میتوانید انجام دهید شامل پیشگیری از نیش پشههای آئدس و کنترل محیط است. در ادامه راهکارهای مؤثری برای پیشگیری از تب دنگی آمده است
- استفاده از دفعکنندههای حشرات
استفاده از اسپریها و کرمهای دفعکننده حشرات این محصولات حاوی موادی هستند که پشهها را دفع میکنند. از محصولاتی با ماده فعال DEET، پیکاریدین یا IR3535 استفاده کنید.
استفاده از مواد طبیعی روغنهای طبیعی مانند روغن اکالیپتوس لیمویی نیز میتوانند موثر باشند.
- پوشیدن لباسهای مناسب
پوشیدن لباسهای بلند و روشن لباسهای بلند و رنگهای روشن که بیشتر قسمتهای بدن را پوشش میدهند، میتوانند کمک کنند تا پشهها کمتر شما را نیش بزنند.
- استفاده از پشه بند
استفاده از پشه بند
استفاده از پشهبند به خصوص در مناطقی که شیوع بیماری بالاست، هنگام خوابیدن از پشهبند استفاده کنید.
پشهبندهای حاوی مواد ضد حشره پشهبندهایی که با مواد ضد حشره آغشته شدهاند، محافظت بیشتری فراهم میکنند.
- کنترل محیط
تخلیه و پوشاندن ظروف آب راکد پشههای آئدس در آبهای راکد تخمگذاری میکنند. از بین بردن یا پوشاندن منابع آب راکد مانند سطلها، گلدانها، مخازن آب و لاستیکهای قدیمی میتواند به کاهش جمعیت پشهها کمک کند.
تعویض آب گلدانها و ظروف آب حیوانات حداقل هفتهای یکبار آب این ظروف را تعویض کنید.
نگهداری استخرها و آبنماها استخرها و آبنماها باید به طور منظم تمیز و کلرزنی شوند.
- استفاده از پنجره و دربهای توری
نصب توری روی درها و پنجرهها این کار میتواند از ورود پشهها به داخل خانه جلوگیری کند.
- استفاده از حشره کش ها
– استفاده از حشرهکشهای خانگی میتوانید از اسپریها و مواد حشرهکش برای کشتن پشهها در محیط خانه استفاده کنید.
استفاده از دستگاههای الکتریکی دفع حشرات دستگاههایی که با تولید امواج صوتی یا انتشار مواد شیمیایی پشهها را دور میکنند، میتوانند مفید باشند.
- اطلاع رسانی و آموزش
آگاهیبخشی به جامعه آموزش افراد درباره راههای پیشگیری از تب دنگی و نحوه کنترل پشهها میتواند به کاهش شیوع بیماری کمک کند.
- مسافرت به مناطق پرخطر
اطلاع از وضعیت شیوع بیماری قبل از مسافرت به مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری، از وضعیت شیوع تب دنگی در آن منطقه مطلع شوید.
رعایت نکات بهداشتی در صورت سفر به مناطق پرخطر، اقدامات پیشگیرانه مانند استفاده از دفعکنندههای حشرات و پوشیدن لباسهای مناسب را به دقت رعایت کنید.
- مراقبتهای پزشکی
در صورت مشاهده علائم در صورت مشاهده علائم تب دنگی مانند تب بالا، سردرد شدید، درد عضلانی و مفصلی، به سرعت به پزشک مراجعه کنید.
رعایت این نکات و اقدامات پیشگیرانه میتواند به کاهش خطر ابتلا به تب دنگی و جلوگیری از انتشار آن کمک کند.
درمان
هیچ داروی خاصی برای درمان تب دنگی وجود ندارد و درمان بیشتر شامل مراقبتهای حمایتی است. این مراقبتها شامل موارد زیر میشود
- استراحت کافی
- مصرف مایعات فراوان برای جلوگیری از کمآبی.
- استفاده از داروهای کاهشدهنده تب و درد مانند استامینوفن (پرهیز از آسپرین و ایبوپروفن به دلیل خطر خونریزی).
در موارد شدید ممکن است بیمار نیاز به بستری شدن در بیمارستان و دریافت مراقبتهای ویژه داشته باشد.
کلام آخر
پس پیشگیری از تب دنگی نیازمند مجموعه از اقدامات بهداشتی و زیستمحیطی است. این اقدامات شامل استفاده از دفعکنندههای حشرات، پوشیدن لباسهای بلند و روشن، استفاده از پشهبند، کنترل محیط و تخلیه آبهای راکد میباشد. اطلاعرسانی و آموزش جامعه درباره راههای پیشگیری و کنترل پشههای ناقل بیماری نقش مهمی در کاهش شیوع این بیماری دارد.علاوه بر این مصرف کافی مایعات، استراحت و استفاده از داروهای کاهشدهنده تب و درد میتواند به بهبود علائم در افراد مبتلا کمک کند. در موارد شدید مراجعه به مراکز درمانی و دریافت مراقبتهای ویژه ضروری است.با توجه به نبود واکسن قطعی برای تب دنگی تمرکز بر پیشگیری و کنترل ناقلین اصلی ویروس یعنی پشههای آئدس مهمترین راه برای جلوگیری از شیوع و ابتلا به این بیماری است. همکاریهای بینالمللی و برنامههای جامع بهداشت عمومی میتواند به کاهش بار بیماری تب دنگی و حفاظت از سلامت جامعه کمک کند.
منبع : دکترتو
